Համբարձման տոն: Վիճակ: Կաթնապրի տոն:

Համբարձման տոնը հեթանոսական բնապաշտության և քրիստոնեական գաղափարախոսության ժողովրդական ընկալման զուգորդումներից է: Համբարձումը բնության ու բեղունության տոն է: Մարդիկ, ավարտելով գարնանային աշխատանքները, դաշտերում երգում ու պարում էին՝ Մայր բնությունից, Արարչից լավ բերք խնդրելով: Համբարձման գիշերվա վերաբերյալ տարածված էր Լեյլիի ու Մեջլունի հանդիպման առասպելը: Չհասնելով իրենց մուրազին՝ նրանք աստղեր են դառնում և միայն Համբարձման գիշերը հանդիպում ու ջերմ գրկախառնվում են: Հաջորդ օրը չամուսնացած աղջիկները յոթ աղբյուրից ջուր էին հավաքում, սիրո ծաղկեփնջեր կապում և երգերի ուղեկցությամբ կատարում էին վիճակահանության ծեսը, որը լավագույնս նկարագրել է Հովհաննես Թումանյանը «Անուշ» պոեմում: Համբարձման տոնին կենդանու արյուն չէր հեղվում, և դա նույնպես բնապաշտական իմաստ ուներ:

Ավանդական Ամանորը՝ իր բոլոր գեղեցիկ ծեսերով, երգերով, խաղերով՝ ներկայացնում են նժդեհիկները:

Վարդանանց կանչ — Տավուշի մարզի Ակնաղբյուր գյուղում  գտնվում է մի ծառ, որը, ըստ ավանդության, տնկել է Վարդան Մամիկոնյանը: Ասում են` հնում գյուղի ծերերն այդտեղից են բանակ կամ պատերազմ ճանապարհել իրենց որդիներին և հորդորել. «Որդի՛, Վարդանի աղբրից ջո՛ւր խմիր, ձեռքդ Վարդանի ծառի՛ն քսիր  ու  քեզ չարուչոռ չի դիպչի»: Ավանդույթը վաղուց մոռացվել էր. 2006 թվականին «Հայ ասպետի» միջնորդությամբ այն վերականգնվեց որպես ժողովրդական զորակոչ և կոչվեց «Վարդանանց կանչ»:  

Վավերագրական ֆիլմ՝ Վարդան Մամիկոնյանի տնկած կաղնու և վերականգնված մի ավանդույթի մասին: